Güncel Makalelerimiz

Anasayfa / Güncel Makalelerimiz
Otizm Belirtileri Nasıl Tanınır

Otizm Belirtileri Nasıl Tanınır

 

Bir yaşından küçük bebekler bile otizm spektrum bozukluğu (OSB) belirtileri gösterebilir. Bu işaretleri bazen ayırt etmek zor olabilir ve ebeveynler onları işitme problemleriyle karıştırır. Bazı bebekler aslında işitme kaybına sahip olabilir veya basitçe geç çiçek açmış olabilir. Çocuğunuz bazı otizm özelliklerini gösteriyorsa, çocuk doktorunuzdan bir değerlendirme talep etmelisiniz.

Doktorunuz bebeğinizi değerlendirebilir ve gelişimlerini izleyebilir. Resmi otizm taraması, çocuğunuz 18 aylıkken ortaya çıkar, ancak çocuklar 9 ay gibi erken bir sürede genel gelişimsel gecikmeler için değerlendirilmelidir. Erken tanı, çocuğun gelişimi için önemlidir.

 

 

Bölüm1: Bebeklerde Otizm Belirtilerini Tanıma

 

 

 

 

 

1 Bebeğinizin yüz ifadesini not edin.

 

 

7 aylıkken, tipik bebekler mutluluğu ve gülümsemeyi ifade eder. Bir bebeğin ilk gülümsemesi genellikle 3 aydan önce olur. Bir bebek 3 ay boyunca gözleri ile nesneleri takip etmezse, bu otizmin çok erken bir göstergesi olabilir. Diğer yüz ifadelerini gözlemleyin. 9 aylıkken, bebekler diğerleriyle iletişim kurarak, yüz buruşturma, surat asmak ve sırıtmak için belirli ifadeleri göstererek duygularını değiştirirler.

 

 

 

 

 

2 Babıldama (Babbling) Başladığında Dikkat Edin.

 

Gelişen bebekler tipik olarak 7 aylık olduklarında geveze olurlar. Gürültü bir anlam ifade etmeyebilir. Bebeklerin tekrarlayan sesler çıkarması yaygındır, ancak otizmli bebekler farklı sesler ve ritimler yapacaktır. Yedi ay boyunca otizmli olmayan çocuklar güler ve gıcırtı sesleri çıkarırlar.

 

 

 

 

 

3 Çocuğunuzun Ne Zaman Konuşmaya Başladığını Düşünün.

 

Bazı otizmli çocuklar konuşmada bir gecikme yaşar veya hiç konuşmayı öğrenmezler. Otizmli insanların yaklaşık % 15-20'si asla konuşmaz, bu iletişim kurmadıkları anlamına gelmez. Otizmli olmayan çocuklar bir yıla kadar "Mama" ve "Dada" gibi tekil kelimeler söyleyebiliyorlar. 2 yaşına gelince, çoğu çocuk kelimeleri bir araya getirebilir. Tipik bir 2 yaşındaki çocuk 15 kelimeden daha fazla kelime hazinesi olmalıdır.

 

 

 

 

 

4 Çocuğunuzun Dile ve Oyuna Cevabını Kontrol Edin.

 

Otizmli bir çocuk kendi adına cevap vermeyebilir veya başkalarıyla oynamaktan kaçınabilir. 7 aya kadar, tipik bir çocuk ce-ee gibi basit oyunlara cevap verir. Otizmli olmayan bir çocuk yaklaşık bir yaşında kendi ismine cevap verir. 18 aylıktan itibaren, tipik bir çocuk, oyuncak bebek besliyormuş gibi taklit oyunları oynamaya başlayacak. Otizmli çocuklar, rol yapıyor gibi davranmazlar ve izleyiciler için yaratıcı görünmeyebilirler. İki yaşına gelince, otizmli olmayan çocuklar sözlerinizi ve eylemlerinizi taklit edecektir. Konuşma regresyonuna dikkat edin. Bazı bebekler dönüm noktalarına kavuşur ve daha büyük yaşta becerilerini kaybederler.

 

 

 

 

5 Çocuğunuzun Hareketlerini İnceleyin.

 

Bebekler nesnelere genellikle 7 aylıkken ulaşır. Ona ulaşıp ulaşmayacağını görmek için çocuğunuzun erişemeyeceği bir yere oyuncak yerleştirin. 7 ay kadar küçük bebekler dikkatinizi hareketlerle çekmeye çalışacaktır. Otizmli çocuklar daha az aktif olabilir. 6 aylıkken, çocuklar kafalarını duydukları seslere doğru çevirmelidir. Çocuğunuz bunu yapmazsa, bir işitme problemi veya otizmin erken belirtileri olabilir. Bebeklerin çoğu bay bay yapmaya ve 12 aylıkken istedikleri nesneleri işaret etmeye başlar. Çocuğunuz 12 ay boyunca yürümeye başlamazsa, bu çok ciddi bir gelişimsel engeldir.

1 yaşına gelince, çoğu bebek "hayır" demek için başlarını sallamak gibi hareketler kullanmaya başlayacaktır. Çocuğunuz 2 yaşına kadar yürüyemiyorsa, kesinlikle otizm ve diğer durumlar için bir doktor tarafından değerlendirilmelerini sağlamalısınız.

 

 

 

 

 

Bölüm2: Daha Büyük Çocuklarda Otizm Belirtilerinin Belirlenmesi

 

 

 

 

1 Çocuğunuzun Diğerleriyle Etkileşimini Gözlemleyin.

 

Otizmli çocuklar akranlarla arkadaşlık kuramazlar. Arkadaşlıklar kurmak isteyebilirler ama nasıl olacağını bilmiyorlar veya gerçekten umursamıyorlar.  Bazen başkalarının duygularını anlama ve tepki verme ile mücadele ederler. Otizmli çocuklar zor olduğu ya da ilgilenmedikleri için grup etkinliklerine katılmak istemeyebilir. Otizmli çocuklar kişisel alan açısından sıra dışı olabilir: bazıları dokunuşa direnebilir ya da kişisel alanı anlayamayabilir. Otizmin bir başka belirtisi, bir çocuğun sıkıntılı olduğu zaman başkaları tarafından teselli edilmesine cevap vermemesidir.

 

 

 

 

 

2 Çocuğun Sözsüz İletişimine Dikkat Edin.

 

Otizmli çocuklar gözle temastan rahatsız olabilirler. Düz bir yüz ifadesine sahip olabilirler veya abartılı deneyimler sergileyebilirler. Otizmli çocuklar başkalarının sözsüz ipuçlarını anlayamaz veya cevap veremez. Otizmli insanlar, başkaları jestleri kullanırken jestleri kullanamaz veya yorumlamada sorun yaşayabilir. Otizmli çocuklar genellikle nesnelere işaret etmez veya işaret edenlere cevap vermezler.

 

 

 

 

 

3 Çocuğunuzun Sözlü İletişimine Dikkat Edin.

 

Konuşması gelişmemiş veya gecikmiş çocuklar otizmli olabilir. Sözel olan otizmli çocuklar düz veya monoton bir ses kullanabilir. Bazı otizmli çocuklar, iletişim kurmak ve odaklanmak için ekolaliyi veya kelime ve deyimlerin tekrarını kullanır. Zamirleri ters çevirmek ("o" yerine "seni" kullanarak), OSB'si olan çocukların ortak bir özelliğidir. Birçok otizmli insan şakaları, alay etmeyi veya dalga geçmeyi anlamıyor. Bazı otizmli insanların sonradan konuşması gelişebilir veya hiç gelişmez. Yazma, işaret dili veya resim alışverişi gibi alternatif iletişim araçları kullanarak mutlu ve işlevsel yaşamlar yaşayabilirler. Erken müdahale otizmli bir çocuğun bu araçları nasıl kullanacağını öğrenmesine yardımcı olabilir.

 

 

 

 

 

4 Çocuğunuzun Tutkulu Özel İlgi Alanları Olup Olmadığını Belirleyin.

 

Bilgisayar oyunları veya plakalar gibi bir konuyla ilgilenmek otizmi gösterebilir. Otizmli insanlar belirli konu alanlarına hayran kalıyor, onları tutkuyla inceliyor ve dinleyen herkesle (coşkuyla ya da değil) bilgi paylaşıyorlar. Otizmli insanlar çoğu zaman kategorize edilmiş gerçekleri ve rakamları ezberleyerek büyülenirler.

 

 

 

 

 

5 Çocuğunuzun Çıkarlarının “Yaşa Uygun” Olarak Değerlendirilip Değerlendirilmediğini Düşünün.

 

Otizmli insanların duygusal gelişimi, yaşıtlarının gelişiminden farklıdır ve bu onların farklı şeyleri sevmelerine neden olabilir. 12 yaşında bir çocuk eğlence için klasik edebiyat okur ve küçük çocuklar için çizgi film izlerse şaşırmayın. Bazı açılardan hem "arkasında" hem de "önde" olabilirler.

 

 

 

 

 

6 Nasıl Oynadıklarına Dikkat Edin.

 

Otizmli çocuklar, diğer çocuklardan farklı oynama eğilimindedirler, hayali oyunlara göre sistematikleştirmeye daha fazla odaklanırlar. STEM tipi oyuncaklarla alışılmadık yetenek gösterebilirler. Otizmli çocuklar, arabanın tekerlekleri örneğinde olduğu gibi bir oyuncağın bir parçasına sabitlenebilirler. Otizmin bir belirtisi, oyuncakları farklı şekillerde sıralamaktır. Otizmli çocuklar, yetişkinler tarafından kolayca tespit edilemeyen yoğun iç dünyalara sahip olabilirler.

 

 

 

 

 

7 Çocuğunuzun Duyusal Uyaranlara Nasıl Tepki Gösterdiğine Dikkat Edin.

 

Birçok otizmli çocukta, duyularının aşırı duyarlı ya da aşırı duyarlı olabileceği bir durum olan Duyusal İşleme Bozukluğu vardır. Duyusal İşlem Bozukluğu olan çocuklar, aşırı uyarıldıklarında kolayca sıkılabilirler. Çocuğunuz yüksek seslerden kaçıyorsa (örneğin elektrikli süpürge), olayları erken bırakmak istiyorsa, dikkat dağıtıcı olduğunda konsantre olmakta sorun yaşıyorsa, sürekli aktifse veya gürültülü veya kalabalık bölgelerde üzülürse dikkat edin. Bazı otizmli çocuklar, garip bir şekilde güçlü kokulara, parlak renklere, sıra dışı dokulara ve belirli seslere tepki gösterir.

 

 

 

 

 

8 Çocuğunuzun Rutinini İnceleyin.

 

Pek çok otizmli çocuğun güvende hissetmek için rutine ihtiyacı vardır ve rutinin bozulması durumunda çok üzülecektir. Örneğin, kızınız her gece akşam yemeğinde aynı sandalyede oturmakta ısrar edebilir veya yiyeceklerini belirli bir düzende yemek için ısrar edebilir. Birçok otizmli insan, bazı görevleri yerine getirirken ya da bazı görevleri yaparken belirli rutinleri ve ritüelleri izler ve otistik çocuklar bu rutindeki değişiklikler yüzünden çok üzülebilir.

 

 

 

 

 

9 Sosyal Hataları İzleyin.

 

Tüm çocuklar kaba veya uygunsuz şeyler yapabilse de, otizmli insanlar bunları daha sık yapacak ve söylendiğinde şaşırmış ve özür dileyecektir. Bunun nedeni, otizmli kişilerin sosyal normları kolayca öğrenememeleri ve neyin uygun ve uygunsuz olduğunu açıkça öğretmeleri gerekebilir.

 

 

 

 

 

 

10  Diğer Semptomlara Dikkat Edin.

 

Otizm, her insanı farklı şekilde etkileyen karmaşık bir spektrumdur.  İşte bazı otizmli insanların sahip olduğu semptom örnekleri:

Hiperaktivite (bu gelip gidebilir)

Dürtüsellik Kısa konsantrasyon süresi saldırganlık

Kendini yaralanma

Sinir krizi veya öfke nöbeti

Olağandışı yeme veya uyku alışkanlıkları

Olağandışı ruh hali veya duygusal tepkiler

Korkusuzluk veya aşırı zararsız durumlar korkusu

Farklı yüz özellikleri.

2011 yılında Moleküler Otizm dergisinde araştırmacılar, otizmli çocukların yüz özelliklerinde belirgin farklılıklar olduğunu bulmuşlardır.  Çalışma, tipik gelişmekte olan çocuklara kıyasla daha geniş gözlere ve "daha geniş bir üst yüze" sahip olduklarını tespit etti. Anormal akciğer hava yolları.

2013 yılında, Otizm ve Gelişimsel Bozukluklar Dergisi'nde bir araştırma yayınlandı ve “Bronkoskopik değerlendirmeler, bazı çocukların normal akciğerlerde, tek dallanmadan ziyade, alt akciğer havayollarında çift bronş dallanmasının (" çiftler "olarak adlandırıldığını) ortaya çıkardığını ortaya koydu.

 

Bu makale sizin için faydalı oldu mu?   

 

 

Alemdağ Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi Çekmeköy,İstanbul

 

19.12.2019

Sizi Aramamızı İstermisiniz?

Daha detaylı bilgi için biz sizi arayalım...